Günümüzde yargılama süreçleri, geleneksel tanık beyanlarından ziyade teknik ve bilimsel verilerin savaşına dönüşmüştür. Özellikle dijital delillerin ve karmaşık teknik verilerin söz konusu olduğu davalarda, tarafların kendi uzmanlarından görüş alma hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında hayati bir önem taşır.
AİHM Perspektifi: “Silahların Eşitliği” İlkesi
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, birçok kararında (örneğin Mantovanelli – Fransa veya G.B. – Fransa) adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından birinin “silahların eşitliği” (equality of arms) olduğunu vurgular. Buna göre; davanın tarafları, karşı taraf veya mahkemece atanan bilirkişi karşısında dezavantajlı bir duruma düşürülmemelidir.
Mahkeme tarafından atanan resmi bilirkişi raporuna karşı, tarafın kendi imkanlarıyla hazırlattığı bir uzman mütalaası sunabilmesi, savunma hakkının etkin kullanımı için bir zorunluluktur.
Dijital Deliller ve Teknik İnceleme Gerekliliği
AİHM, teknik bilgi gerektiren hususlarda mahkemenin sadece resmi raporlara dayanıp savunmanın sunduğu teknik itirazları görmezden gelmesini hak ihlali olarak değerlendirebilmektedir. Özellikle;
- Gizli kamera tespiti gibi mahremiyet içeren teknik konular,
- Dijital verilerin bütünlüğü ve manipülasyon iddiaları,
- Siber suçlara dair karmaşık log kayıtları,
gibi alanlarda sunulan profesyonel görüşler, maddi gerçeğe ulaşmada hakimin ufkunu açar.
AİHM İçtihatlarında Uzman Görüşünün Etkisi
AİHM’e göre, bir uzman mütalaası sadece bir “kağıt parçası” değildir. Eğer sunulan mütalaa, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte teknik bir veri içeriyorsa, ulusal mahkemelerin bu görüşü gerekçeli bir şekilde tartışması gerekir. Savunmanın sunduğu uzman görüşünün hiçbir teknik inceleme yapılmadan reddedilmesi, yargılamanın hakkaniyetini zedeler.
Sonuç: Teknik Savunma Lüks Değil, Hakdır
Lion Criminal olarak bizler, uluslararası hukuk standartlarını ve AİHM içtihatlarını temel alarak hazırladığımız uzman mütalaalarıyla, savunma makamının teknik kapasitesini artırıyoruz. Adli bilişimden siber güvenliğe kadar her alanda, bilimsel verileri hukuki birer argümana dönüştürerek hak arama hürriyetinize destek veriyoruz.