Burun Kanaması Neden Olur? Burun Kanaması Nasıl Durdurulur?

Burun kanaması, burun iç yüzeyindeki küçük kan damarlarının hasarlanması sonucunda ortaya çıkar. Burun kuruluğu, burun karıştırma, sert sümkürme ve darbeler sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Çoğu kanama kısa sürede kontrol altına alınabilir. Ancak yoğun, uzun süren veya tekrarlayan kanamaların değerlendirilmesi gerekir.

Burun kanamasında ilk yardım, dik oturmak, başı hafifçe öne eğmek ve burnun yumuşak bölümüne kesintisiz bası uygulamakla başlar. Başı geriye atmak ise kanın boğaza akmasına neden olabilir. Kanamanın şiddeti, ne kadar sürdüğü, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden belirtiler, tıbbi yardım gerekip gerekmediğini belirler.

Burun Kanaması Nedir?

Burun kanaması, tıbbi adıyla epistaksis, burun içindeki damarlardan kaynaklanan kanamadır. Burun mukozası, solunan havanın nemlendirilmesine ve ısıtılmasına yardımcı olan, damardan zengin bir yapıdır. Yüzeye yakın damarlar kuruluk veya tahriş nedeniyle kolayca kanayabilir.

Kanamalar genel olarak ön ve arka burun kanaması şeklinde değerlendirilir. Ön burun kanamaları daha yaygındır ve çoğunlukla burun deliklerini ayıran bölmenin ön kısmından kaynaklanır. Arka burun kanamaları ise daha derindeki damarlardan gelişebilir, boğaza doğru akabilir ve kontrol edilmesi daha güç olabilir.

Kanın tek veya iki burun deliğinden gelmesi, kanamanın kaynağını tek başına göstermez. Kesin değerlendirme gerektiğinde burun içinin hekim tarafından incelenmesi önemlidir.

Burun kanaması neden olur? Burun iç yüzeyinin kuruması veya zedelenmesi en yaygın açıklamalar arasındadır. Bununla birlikte, bazı hastalıklar ve kullanılan ilaçlar da kanama eğilimini artırabilir. Bazen belirgin bir neden bulunamayabilir.

Burun kanamasıyla ilişkili durumlar şunlardır:

– Burun kuruluğu: Kuru hava ve ısıtılan kapalı ortamlar mukozada çatlama ve kabuklanmaya yol açabilir.

– Mekanik tahriş: Burun karıştırmak veya kuvvetli sümkürmek yüzeydeki damarları zedeleyebilir.

– Darbe ve yaralanmalar: Buruna alınan darbeler ve bazı yüz yaralanmaları kanamaya neden olabilir.

– Alerji ve enfeksiyonlar: Kaşıntı, hapşırma ve sık burun temizleme, mukozanın tahriş olmasını kolaylaştırabilir.

– İlaçlar: Pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar ve bazı burun spreyleri kanamayla ilişkili olabilir.

– Pıhtılaşma bozuklukları: Daha seyrek görülen bu durumlar, özellikle başka bölgelerde kanama veya kolay morarmayla birlikte değerlendirilir.

Burun kanaması tek başına yüksek tansiyon göstergesi değildir. Kanama sırasında kaygı nedeniyle tansiyon yükselebilir; hipertansiyon öyküsü ise değerlendirmede dikkate alınır. Kanamanın nedenini yalnızca tansiyona bağlamak, burun içindeki başka sorunların gözden kaçmasına yol açabilir.

Burun Kuruluğu, Travma Ve İlaçlar Kanamayı Nasıl Etkiler?

Burun kuruluğunda mukozanın koruyucu yüzeyi hassaslaşabilir ve kabuklar oluşabilir. Kabukların koparılması yeniden kanamaya neden olabilir. Burun içine uygun serum fizyolojik sprey veya nemlendirici jel kullanımı, sağlık profesyonelinin önerisiyle kuruluğun azaltılmasına yardımcı olabilir.

Travmanın etkisi ise yaralanmanın şiddetine bağlıdır. Hafif tahriş yüzeysel kanamaya yol açabilirken belirgin darbe sonrasında kırık veya başka yaralanmalar açısından muayene gerekebilir.

Antikoagülan ve antiplatelet ilaçlar kanamanın daha uzun sürmesine neden olabilir. Bazı ağrı kesiciler de kanama eğilimini etkileyebilir. Reçeteli ilaçlar doktor önerisi olmadan kesilmemeli veya dozları değiştirilmemelidir. Burun spreyi kullanan kişiler de uygulama tekniğini ve kullanım süresini hekim ya da eczacıyla gözden geçirebilir.

Burun Kanaması Nasıl Durdurulur?

Burun kanaması nasıl durdurulur? İlk adım, doğru pozisyonda burnun yumuşak bölümüne yeterli süre boyunca bası uygulamaktır. Kanamanın durup durmadığını kontrol etmek için burnu sık sık bırakmak, basının etkisini azaltabilir.

Burun kanamasında şu adımlar izlenebilir:

– Dik oturun ve hafifçe öne eğilin. Başınızı geriye atmayın. Bu pozisyon kanın boğaza akmasını azaltır.

– Burnun yumuşak bölümünü sıkın. Başparmak ve işaret parmağınızla, kemikli köprünün altındaki yumuşak kısmı iki taraftan bastırın.

– Basıyı 10–15 dakika kesintisiz sürdürün. Süreyi saatle takip edin ve arada kontrol etmek için bırakmayın.

– Ağızdan nefes alın. Ağızda veya boğazda biriken kanı yutmak yerine dışarı tükürün.

– Kanama sürüyorsa tıbbi yardım alın. Doğru basıya rağmen 10–15 dakikada durmayan kanama acil değerlendirme gerektirir. Yardım beklerken basıyı sürdürün.

Burun kanaması nasıl geçer? sorusunun yanıtı kanamanın kaynağına göre değişir. Basıyla kontrol edilemeyen durumlarda hekim, kanayan damara koterizasyon veya burun tamponu uygulayabilir. Bu işlemler evde yapılmamalıdır.

Kanama durduktan sonraki ilk 24 saat boyunca sert sümkürmekten, burun karıştırmaktan, ağır kaldırmaktan, yoğun egzersizden, sıcak içeceklerden ve alkolden kaçınılması önerilir. Hekim tarafından farklı talimatlar verilmişse bunlara uyulmalıdır.

Kanama Sırasında Neler Yapılmamalı?

Burun kanaması sırasında bazı alışkanlıklar kanın boğaza akmasına veya oluşan pıhtının bozulmasına neden olabilir.

– Baş geriye atılmamalıdır. Kanın yutulmasına ve bulantı ya da kusmaya yol açabilir.

– Sırtüstü yatılmamalıdır. Bilinci açık ve genel durumu iyi olan kişi oturur pozisyonda kalmalıdır.

– Buruna peçete veya pamuk tıkılmamalıdır. Çıkarılırken pıhtıyı yerinden oynatıp yeniden kanama başlatabilir.

– Burun kuvvetle sümkürülmemelidir.

– Bası sürekli kesilmemelidir.

– Burun içine gelişigüzel ilaç veya tahriş edici madde uygulanmamalıdır.

Soğuk uygulama bazı kişilerde yardımcı olabilir; ancak kanamayı durdurmadaki etkisine ilişkin kanıt sınırlıdır. Burnun yumuşak bölümüne basının yerine geçmez ve yardım alınmasını geciktirmemelidir.

Tekrarlayan Burun Kanaması Ne Anlama Gelebilir?

Sık burun kanaması, kuruluk, alerji, tekrarlayan tahriş veya ilaç kullanımıyla ilişkili olabilir. Bununla birlikte, kanamanın tekrarlaması durumunda yalnızca evde durdurmaya çalışmak yerine nedenin araştırılması gerekir.

Değerlendirmede kanamanın sıklığı, süresi, hangi taraftan başladığı ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Kolay morarma, diş eti kanaması veya ailede kanama bozukluğu bulunması da önemlidir.

Özellikle aynı tarafta tekrarlayan kanamaya burun tıkanıklığı eşlik ediyorsa KBB muayenesi yapılmalıdır. Daha seyrek görülen yapısal sorunlar veya kitleler ancak muayeneyle değerlendirilebilir; bu belirtiler tek başına tümör anlamına gelmez. Gerekli durumlarda endoskopik inceleme ve kan testleri istenebilir.

Burun Kanaması İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Burun kanaması ne zaman tehlikeli sorusu değerlendirilirken kanamanın miktarı, süresi ve kişinin genel durumu birlikte ele alınır. Aşağıdaki durumlarda acil değerlendirme gerekir:

– Doğru uygulanan kesintisiz basıya rağmen kanamanın 10–15 dakikada durmaması.

– Kanamanın yoğun olması veya boğaza belirgin miktarda kan akması.

– Nefes darlığı, bayılma, belirgin baş dönmesi veya güçsüzlük gelişmesi.

– Kanamanın ciddi baş veya yüz travmasından sonra başlaması.

– Fazla kan yutulmasına bağlı kusma olması.

Şiddetli kanama, solunum güçlüğü veya bayılma varsa 112 aranmalıdır. Kan kaybı ya da baş dönmesi yaşayan kişi araç kullanmamalıdır.

Tekrarlayan kanamalarda, kan sulandırıcı kullanımında, bilinen pıhtılaşma bozukluğunda veya iki yaşından küçük çocukta burun kanaması görüldüğünde de hekim görüşü alınmalıdır.