Web sitesi yaptırmak, birçok işletme sahibi için birkaç yılda bir karşılaşılan bir iş. Bu yüzden süreç çoğu zaman tecrübesizlikle başlıyor: Teklifler karşılaştırılıyor, en uygun görünen seçiliyor ve aylar sonra “Alan adı kimin adına kayıtlı?”, “Bakım dahil miydi?” gibi sorular ortaya çıkıyor.
Bu yazıda web tasarım yaptırırken baştan netleştirilmesi gereken yedi noktayı sıraladık. Bütçe tarafını merak edenler için piyasadaki web tasarım fiyatları ve paket içerikleri de karşılaştırma yaparken fikir verebilir.
Listedeki maddeler hangi ajans veya hizmetle çalışırsanız çalışın geçerli.
Sözleşme aşaması: sahiplik ve kapsam
- Alan adı sizin adınıza kayıtlı olsun. Sitenin adresi, yani alan adı, işletmenizin dijital kimliği. Bu adın tasarımcı veya ajans adına değil, işletmeniz adına kayıtlı olması gerekiyor. Aksi halde hizmet sağlayıcıyı değiştirmek istediğinizde adresinizi taşımak sorun haline gelebilir. Türkiye’de .com.tr ve .tr uzantıları yerel bir işletme olduğunuzu gösteriyor; markanızı korumak için birden fazla uzantıyı almayı da düşünebilirsiniz.
- Teklifte neyin dahil olduğunu yazılı görün. “Web sitesi” kelimesi her teklifte aynı şeyi ifade etmiyor. Sayfa sayısı, tasarımın hazır tema mı özel mi olduğu, iletişim formu, harita, blog modülü ve dil seçenekleri teklifte tek tek yazmalı. Barındırma, SSL sertifikası ve bakımın ilk yıl ücretsiz olup ikinci yıl ücretli hale gelip gelmediğini de sorun. Birkaç yıllık toplam maliyete bakmak, en doğru karşılaştırmayı sağlar. Teslim süresinin ve revizyon hakkının, yani tasarım üzerinde kaç tur değişiklik isteyebileceğinizin de teklifte yazması, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları azaltır.
Yapım aşaması: içerik, mobil uyum ve yasal sayfalar
- İçeriği kimin hazırlayacağını netleştirin. Metinler, fotoğraflar ve logo kimden gelecek? Pek çok proje, tasarım hazır olduğu halde içerik beklendiği için haftalarca gecikiyor. İçeriği siz sağlayacaksanız işe erken başlayın; ajans hazırlayacaksa bunun fiyata dahil olup olmadığını öğrenin.
- Mobil uyum ve hız pazarlık konusu değil. Ziyaretçilerin önemli bir kısmı siteye telefondan geliyor. Teslimden önce siteyi farklı telefonlarda deneyin: Yazılar okunuyor mu, butonlara rahatça dokunulabiliyor mu, sayfalar hızlı açılıyor mu? Yavaş bir site hem ziyaretçiyi kaçırır hem de arama motorlarındaki görünürlüğü olumsuz etkileyebilir.
- Yasal sayfaları unutmayın. Şirket sitelerinde Türk Ticaret Kanunu gereği ticaret unvanı, merkez adresi, ticaret sicil ve MERSİS numarası bulunmalı. Formlar aracılığıyla kişisel veri topluyorsanız KVKK aydınlatma metni gerekiyor; zorunlu olmayan çerezler için ziyaretçinin onayı alınmalı. Tasarımcınız bu sayfaların teknik yerini hazırlayabilir, metinlerin içeriği için ise hukuk danışmanınızdan destek almanız en sağlıklısı.
Bazı meslekler için kurallar daha da sıkı. Sağlık alanında hizmet veren hekimler ve klinikler, meslek kuralları ve reklam yasağı nedeniyle sitelerinde reklam niteliği taşıyan ifadeler yerine bilgilendirici içerik kullanmak zorunda. Bu tür projelerde sektörü tanıyan bir hizmet sağlayıcıyla çalışmak önemli; aksi halde yayına giren içeriğin sonradan elden geçirilmesi gerekebilir. Örneğin doktor ve klinik web sitesi sayfasında, şablonların bilgilendirme amaçlı hazırlandığı ve öncesi-sonrası görseli, fiyat ve indirim vaadi gibi reklam unsurlarına yer verilmediği belirtiliyor.
Teslim ve sonrası: yönetim paneli ve destek
- İçeriği kendiniz güncelleyebilmelisiniz. Çalışma saatleri değişti, yeni bir hizmet eklendi ya da bir duyuru yapmanız gerekiyor. Her küçük değişiklik için tasarımcıya ulaşmak zorunda kalmak hem zaman hem para kaybı. Teslim öncesinde size bir yönetim paneli verilip verilmediğini, bu panelin teknik bilgi gerektirip gerektirmediğini sorun ve kısa bir kullanım eğitimi isteyin. Panelden fotoğraf eklemeyi, bir sayfadaki metni değiştirmeyi ve yeni bir duyuru yayımlamayı teslim sırasında birlikte denemek, sonradan yaşanabilecek küçük ama can sıkıcı sorunları baştan ortadan kaldırır.
- Bakım, yedek ve destek baştan belirlensin. Site yayına girdiğinde iş bitmiyor. Güvenlik güncellemeleri, düzenli yedekleme ve olası bir arızada ulaşabileceğiniz bir destek kanalı baştan belirlenmeli. Şu soruların yanıtını yazılı olarak almak faydalı:
- Site ne sıklıkla yedekleniyor?
- Bir sorun bildirdiğinizde ne kadar sürede dönüş yapılıyor?
- Hizmeti sonlandırırsanız site dosyalarınız ve içerikleriniz size teslim ediliyor mu?
- Abonelik yenilenmezse içerikler ne kadar süre saklanıyor?
Özellikle son iki soru, ileride hizmet sağlayıcı değiştirmek istediğinizde işinizi kolaylaştırır. Destek kanalının telefon, e-posta veya mesajlaşma uygulaması üzerinden mi verildiğini ve hafta sonu da çalışıp çalışmadığını öğrenmek de, özellikle sitesinden randevu veya talep alan işletmeler için önemli.
Toparlarsak
Web tasarım projesinin başarısı, çoğu zaman tasarımın kendisinden çok başlangıçta yapılan netleştirmelere bağlı. Alan adı sahipliği, teklifin kapsamı, içerik sorumluluğu, mobil uyum, yasal sayfalar, içerik yönetimi ve teslim sonrası destek konularını baştan konuşmak, sonradan yaşanabilecek sürprizlerin önüne geçer. Bu yedi maddeyi teklif görüşmelerinde bir kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.